Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD

Bu retrospektif çalışmada Ocak 1989-Eylül 2003 tarihleri arasında Manisa Verem Savaş Dispanserinde takip edilen akciğer dışı tüberküloz (ADTB) olgularının semptomları, tanının konulma şekli, tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi hedeflendi. 1989-2003 yılları; 1991 öncesi, 1991-1995, 1996-2000 ve 2001-2003 şeklinde gruplandırıldı. Ocak 1989-Eylül 2003 tarihleri arasında Manisa Verem Savaş Dispanserinde 493 (%28.48) ADTB olgusu kayıtlıydı. ADTB genç ve orta yaş grubunda daha sık görülürken kadınlarda görülme oranı %55.8 (n=275) olarak bulundu. Akciğer dışı yerleşimler; plevra %43.4, lenf nodu %20.9, genitoüriner sistem %15.2, kas-iskelet sistemi %8.1, gastrointestinal sistem %5.5, merkezi sinir sistemi %2.6, kardiovasküler sistem %1.8, üst havayolları %1.2, deri tutulumu %1.2 oranlarında görüldü. Tanılar %43 oranında histopatolojik, %29.6 oranında klinik ve radyoloji ile konulmuştu. 1991 öncesi, 1991-1995, 1996-2000 ve 2001-2003 yıllarında tanının histopatoloji ile konulma oranları sırasıyla; %29.4, %30.5, %46 ve %63.2 olarak saptandı. Klinik ve radyoloji ile tanı konulma oranlarında yıllar içinde bir düşme olduğu izlendi. İzoniazid, rifampisin, pirazinamid ve streptomisinin kullanıldığı tedavi protokollerinde 1989'dan 2003 yılına gelindikçe düşme gözlenirken izoniazid, rifampisin, pirazinamid ve etambutolün kullanıldığı tedavi protokollerinde artış saptandı. Manisa Verem Savaş Dispanserinde yıllar içinde ADTB olgularına histopatolojik tanı koyma oranlarındaki artma yanı sıra tedavi süresi ve protokolü konusunda Verem Savaş Daire Başkanlığının kılavuzuna uygun davranma eğilimi sevindiricidir.