Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik A.B.D

Muskarinik reseptörler G protein kenetli reseptör ailesinin üyesidirler. Moleküler klonlama çalışmaları ile beş intronsuz gen tarafından kodlandığı ve beş farklı glikoproteini kodladığı belirlenmiştir. Muskarinik reseptör genleri türler arasında oldukça benzerlik göstermektedir. Muskarinik reseptörler (M₁, M₃, M₅) ve (M₂, M<sub>4<s/ub>) olmak üzere iki fonksiyonel kategoriye ayrılmaktadır: M₁, M₃, ve M₅ reseptörleri öncelikle Gq/11 proteinleri aracılığı ile fosfolipaz C'yi aktive ederken M₂, M₄ reseptörleri Gi/o proteinleri aracılığıyla adenilat siklazı inhibe etmektedir. Muskarinik reseptörler merkezi ve periferal dokularda yaygın olarak bulunmaktadır. M₁ reseptörleri önbeyinde özellikle hipokampus ve serebral korteksde, M₂ reseptörleri kalp ve beyin kökünde, M₃ reseptörleri düz kas, ekzokrin salgı bezleri ve serebral korteksde, M₄ reseptörleri neostriatumda ve M₅ reseptörleri substantia nigra'da bulunmaktadır. Merkezi sinir sisteminde fazla bulunan M₁ reseptörleri asetilkolinle indüklenen MAP kinaz aktivasyonuna aracılık etmektedir. MAP kinaz hafıza için gereklidir. Beyin M₂ reseptörleri "antinociseptive" etki için önemli rol oynamaktadır. Ayrıca M₂ reseptörleri muskarinik asetilkolin reseptörü bağımlı bradikardi ve mide, trake ve idrar kesesi düz kaslarının agonistle uyarılması için gereklidir. M₃ reseptörleri tükrük salgılanması, pupil daralması ve idrar kesesi detrüsör kasının kasılmasında fonksiyoneldir. Beyin M₄ reseptörleri merkezi dopaminerjik cevapların ve periferal düz kas tonusunun düzenlenmesine katılmaktadır. M₅ reseptörlerinin dopamin salınımının düzenlenmesine katıldığı bilinmektedir, fakat bu düzenlenme mekanizması henüz tam olarak anlaşılmamıştır. Muskarinik reseptörlerin kalp fonksiyon bozukluğu, Alzheimer, astım gibi hastalıklarda rolü olduğu belirtilmektedir. Muskarinik reseptörlerin çeşitli hücre ve dokularda belirlenmesi seçici ilaçların geliştirilmesinde önemlidir.