Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü İSTANBUL

Giriş: Yaşlılarda ilaç yan etkileri çok yaygındır. Bu araştırma kardiyovasküler ilaç kullanım hatalarının incelenmesi amacıyla 120 yaşlıda gerçekleştirilmiştir. Hastalar ve Yöntem: Araştırma Mart-Haziran 2003 tarihlerinde huzurevlerinde yaşayan 458 ve Florence Nightingale Kardiyoloji Servisi’ne başvuran 60 yaş ve üzerindeki 100 hasta ile yapılmıştır. Veriler anket yardımıyla toplanmış ve SPSS ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Yaşlıların yarıdan fazlası (%80) 3 ya da 4 grup ilacı birlikte kullanmaktadır. Olgu başına düşen kardiyovasküler ilaç sayısı 3.15’dir. Yaşlıların %29.2’sinde yan etki ortaya çıkmıştır. En fazla yan etki görülen ilaç grupları sırasıyla beta blokerler (%22.9), dijital türevleri (%18.8), antiaritmikler (%17.2), ACE inhibitörleri (%13.5) ve ca antagonistleridir (%12.8). Yan etkilerin %94.3 oranı ile kontrolsüz ilaç kullanımından kaynaklandığı ve polifarmasi ile ilişkili olduğu saptanmıştır (P<0.01). Yaşlıların %62.5’ine ilaçları konusunda hiç bilgi verilmemiştir; %84.2’si ilaçlarının kullanım amacını, %94.2’si yan etkilerini ve %95.8’i kullandığı ilaçlarının birbiriyle etkileşimini bilmemektedir. Bilgi almak istediğinde sağlık personeline ulaşamadığını ve ilacı bittiğinde doktor kontrolü olmaksızın yeniden ilaç alarak kullanmaya devam ettiğini ifade eden olguların oranı sırasıyla %46.7 ve %50’dir. İlaçlar hakkında bilgi verilen grupta ilaçlarını düzenli kullanma (P<0.01) ve ilaçların tekrar kullanımında hekime başvurma oranları beklenenin üzerinde (P<0.001); ilaçlarını düzenli kullanan grupta ise yan etki oranı beklenenin altındadır (P<0.05). Sonuç: Hataların azaltılması, hekim, hasta ve/veya bakıcısı arasında koordinasyon sağlanması ve sorun olan yaşlıların hekime kolay ulaşımının düzenlenmesi ile sağlanabilir.