Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği, İstanbul

Tüberküloz, tüm organları tutabilen bir infeksiyon hastalığıdır. Bu çalışmada, 1996-2003 tarihleri arasında akciğer dışı tüberküloz tanısı ile takip ve tedavi edilen 67 erişkin olgu geriye dönük olarak değerlendirilmiştir. Olguların 36 (% 53.7)'sı kadın, yaş ortalaması 35.8 (yaş aralığı 14-85) idi.10 (% 14.9) olguda altta yatan hastalık veya hazırlayıcı veya kolaylaştırıcı etmen vardı. Yirmi (% 29.8) olguda tüberküloz geçirme öyküsü vardı. Belirtiler silik olduğu için, belirtilerin ortaya çıkışı ile tanı konulması arasında geçen süre sıklıkla uzundu. Bu nedenle olguların % 53.7'sinde tanı konulma süresi bir ayın üzerindeydi. Olguların 35 (% 52.2)'inde anemi, 20 (% 29.8)'sinde lökositoz, 37 (% 55.2) 'sinde eritrosit sedimentasyon hızında artış saptandı. Akciğer grafisi 49 (% 73.2) olguda normaldi, tüberkülin deri testi 33 (% 49.2) 'ünde olumlu idi. Biyopsi yapılan 23 olgunun 19 (% 82.2)'unda kazeifiye ve nonkazeifiye granulomlar saptandı. Kültür örneği alınan 60 olgunun 16 (% 26.6)'sında Mycobacterium tuberculosis soyutlandı. Akciğerdışı tüberküloz tipleri sırası ile santral sinir sistemi tüberkülozu (% 53.7), kemik-eklem tüberkülozu (% 20.9), lenfadenit (% 9), miliyer tüberküloz (% 6), periton tüberkülozu (% 4.5), deri tüberkülozu (% 4.5) ve tüberküloz plörezi (% 1.4) idi. Sonuç olarak seyrek görülmeyen bir hastalık olan akciğer dışı tüberküloz tanısı için en önemli adım, hastalıktan kuşkulanmaktır.