İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, İstanbul

İnvazif mantar infeksiyonları; bağışık sistemi baskılanmış, lösemili ve kemik iliği transplantasyon (KİT)'lu olgularda yüksek oranda morbidite ve mortaliteye yol açmaktadır, invazif mantar infeksiyonlarının tanısında kullanılan yöntemler, alınan örneğin direkt mikroskobik incelemesi ve kültürü gibi klasik yaklaşımlardan kültür dışı yöntemlere kadar uzanır. Son yıllarda, derin invazif mantar infeksiyonlarının hızlı tanısı konusunda, direkt mikroskobik inceleme ve kültürle birlikte moleküler biyoloji yöntemlerinin de kullanıma girmesi ile, etkili antifungal tedaviye erken dönemde başlanmasında ve tedavi protokollerinin izlenmesinde yeni ufuklar açılmıştır. Bu nedenle; bu çalışmada bağışık sistemi baskılanmış olgularda, klasik tanı yöntemleri ve real-time polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile mantar infeksiyonlarının tanı ve takibinin karşılaştırmalı incelemesinin yapılması planlanmıştır. Real-time PCR ile; mantar infeksiyonu kuşkulu ve immun yetmezliği olan 50 olgunun kan örneğinde mantar DNA'sı araştırılmıştır. Antifungal tedavi almakta olan mantar DNA'sı pozitif bulunan bu hastalar mantar DNA'ları negatif olana kadar izlenmişlerdir. Hastalar; kuşkulu odağı olup etken üretilmeyen, bazılarında geçirilmiş mantar infeksiyonu öyküsü olan, nedeni bilinmeyen ateşi olan, çoğu nötropenik ve açıklanmayan C-reaktif protein (CRP) yükseklikleri nedeniyle araştırılması istenen olgulardı. Deney sonuçlarında 50 olgunun 13 (%26)'ünde real-time PCR ile mantar DNA pozitifliği saptanmıştır. Bu 13 hastanın yalnızca beşinin kültüründe etken üretilmiştir. Pozitif olgular yaşları 3-16 arasında değişen, beşi akut lenfoblastik lösemi, beşi akut myeloit lösemi, iki Fanconi aplastik anemisi ve bir myelodisplastik sendrom idi. İncelenen örneklerde real-time PCR sonucunda mantar DNA miktarları çok yüksek (>106 cfu/ml) bulunan febril nötropenik dört olgu kısa süre sonra tipik sepsis bulgularıyla kaybedilmiştir. Diğer hastalar antifungal tedavi ile iyileşmişlerdir. Mantar infeksiyonlarının erken tanısında, klasik yöntemlerle birlikte, moleküler biyoloji yöntemlerinden real-time PCR' ın kullanılmasının, özellikle bağışık sistemi baskılanmış hastalarda hem erken tanı hem de tedavinin izlenmesinde katkısı olabileceği düşünülmektedir.