Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD, GATA İstanbul

Kronik akciğer hastalıklarında serum testosteron seviyelerinde azalma olabildiği ve bunun solunum fonksiyon testlerinde (SFT) bozulmayla ilişkili olduğu ileri sürülmüştür. Hastaların hormon replasman tedavisinden yarar gördüğünü bildiren yayınlar olmakla beraber hipotestosteroneminin primer hastalık patogenezinden bağımsız rolü açık değildir. Bu çalışmada düşük testosteron düzeyi ile karakterize hipogonadizmde hormon replasmanının SFT üzerine direk etkisi olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Çalışmaya 24.35±3.20 yaşlarında hipogonadizm dışında hiçbir sistemik veya solunumsal hastalığı bulunmayan, sigara içmeyen, normal beden kitle indeksine (BKI) sahip, endokrinoloji servisinde hormon replasman tedavisi endikasyonu konan 66 erkek hasta dahil edildi. Benzer yaş grubundan sağlıklı 34 erkek kontrol olarak alındı. Çalışmaya alınan olgularda posteroanterior akciğer grafisi, tam kan ve rutin biyokimyasal testler yanında serbest testosteron, follikül stimülan hormon, luteinizan hormon, prolaktin, tiroit stimülan hormon, kortizol ve östradiol düzeylerine bakıldı. Spirometrik olarak SFT ölçümleri yapıldı. Bazal tetkiklerden sonra olgulara testosteron propionat her 2 haftada bir 250 mg intramuskuler olarak, 6 ay süreyle uygulandı ve 6 ayın sonunda başlangıçta yapılan tüm tetkikler tekrarlandı. Androjen replasman tedavisi sonrası serum testosteron düzeylerinde anlamlı yükseliş saptandı. Hastalarda BKI bakımından değişiklik gözlenmezken hematokrit ve hemoglobin düzeylerinde anlamlı artış izlendi. SFT ölçümlerinden maksimal istemli ventilasyon (MVV), zirve ekspiratuar akım (PEF) ve ilk saniye zorlu ekspiratuar volüm (FEV1) düzeylerinde tedavi öncesine göre anlamlı artışlar olduğu gözlendi. İstatistiki anlamlılık seviyesi olarak p<0.05 alındı. Bulgularımız, androjen eksikliği olan hipogonadlarda androjen replasmanı yapılmasının SFT'de iyileşmeye neden olduğunu düşündürmektedir. Elde edilen bu iyileşmenin mekanizmasının anlaşılması için solunum kas kitlesi ve gücünü de kapsayan başka çalışmalara ihtiyaç vardır.