Mersin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu, Mersin

Cryptosporidium paraziti; immün sistemi sağlam kişilerde kendini sınırlayan ishale, immün sistemi baskılanmış hastalarda ise kronikleşen ve hayatı tehdit edici ishale yol açan ve tüm dünyada yaygın olarak görülen bir protozoondur. Bu çalışmada, Mersin İli'nin bir gecekondu mahallesinde yaşayan ve basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen ailelerde cryptosporidium prevalansının belirlenmesi amaçlanmıştır. İshal şikayeti bulunmayan, normal sağlıklı kişilerden oluşan toplam 76 aile (466 kişi) çalışmaya alınmıştır. Örnek vermeyi kabul eden toplam 361 kişinin dışkı örnekleri, formalin-eter sedimentasyon tekniği uygulandıktan sonra modifiye Kinyoun asit-fast boyama yöntemi ile boyanarak ışık mikroskobunda incelenmiştir. İncelenenlerden 361 kişinin %3.1'inde, 76 ailenin dokuzunda (%11.8) en az bir kişide cryptosporidium ookistleri görülmüştür. Cryptosporidium pozitifliği yönünden kişi sayısı bir-üç ve yedi ve üzeri olan ailelere göre, kişi sayısı dört-altı olan ailelerde istatistiksel bir fark saptanmış (p<0.05), ailedeki çocuk sayısı, aile üyeleri, yaş ve cinsiyet arasında istatistiksel bir anlam bulunamamıştır (p>0.05). Ailelerin ortalama aylık gelirinin asgari ücretin altında olduğu ve tamamının içme suyunu şehir şebeke suyundan sağladığı saptanmıştır. Tuvaleti evin dışında olan ve lavabosu bulunmayan ailelerde parazit pozitifliğinin yüksek olduğu görülmüş, ancak aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Sonuçlar, bölgede cryptosporidium pozitifliğinin yüksek olduğunu ve bulaşmada ailelerin ekonomik koşulları, eğitim düzeyi, hijyen ve sanitasyon olanaklarının önemli olduğunu göstermektedir.