İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji AD, İstanbul

Çalışmada, 2001 ve 2003 yıllarını kapsayan üç yıllık bir dönemde, akciğer tüberkülozu ve akciğer dışı tüberküloz kuşkulu klinik örneklerde BACTEC MGIT (Mycobacteria Growth Indicator Tubes, Becton-Dickenson) 960 SİSTEMİ ve Lowenstein-Jensen (L-J) referans yöntemi ile izole edilen 166 Mycobacterium tuberculosis suşunun dört majör antitüberküloz ilaca karşı dirençlerinin belirlenerek, olguların primer ve sekonder dirençlerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Antibiyotik duyarlılık testleri, BACTEC MGIT 960 SIRE kit ve Lowenstein-Jensen besiyerinde proporsiyon yöntemleriyle yapıldı. Yüzkırkbiri yeni, 25'i de eski olan hastalardan izole edilen M. tuberculosis suşlarının %7.09'unda (10/141) primer, %52'ünde (13/25) ise sekonder direnç saptandı. Tek ilaca karşı olan direnç hem primer hem de sekonder tipte görülürken, iki ilaç direncine [S (Streptomisin) + R (Rifampin)] primer dirençli bir olguda, üç ilaç direncine [İ (İzoniyazit)+ R+E (Etambutol)] sadece sekonder direnç görülen bir olguda, dört 4 ilaç direncine ise [İ+R+S+E] sadece sekonder dirençli dört olguda rastlandı. Kümülatif en yüksek ilaç direnci primer olarak S'ye karşı, sekonder olarak R'ye karşı belirlendi. Sekonder dirençle ilgili olarak saptanan yüksek oran toplumda, tüberküloz tedavisindeki uyumsuzluk ve yetersizliği düşündürmekte, böylece yeni bulaşmalarla primer tüberküloz oranını ciddi olarak artırabileceğini akla getirmektedir.